Administracja publiczna coraz śmielej wykorzystuje sztuczną inteligencję, jednak wraz ze wzrostem skali wdrożeń wyraźniej ujawniają się niedostatki w obszarze zasobów informacyjnych. Z najnowszego raportu Capgemini Research Institute „Data and AI in Government 2026” wynika, że 71% badanych podmiotów ocenia, iż rozwój zaplecza niezbędnego do efektywnego wykorzystywania informacji nie nadąża za ambicjami związanymi z AI. Aż 80% respondentów wskazuje natomiast niską jakość oraz ograniczoną dostępność materiałów jako istotne przeszkody w realizacji tego typu przedsięwzięć. Słabości te utrudniają przechodzenie od testów i pilotaży do rozwiązań stosowanych na szeroką skalę. Zaledwie 28% instytucji deklaruje, że z powodzeniem doprowadziło inicjatywy wykorzystujące sztuczną inteligencję do etapu produkcyjnego. Nie osłabia to jednak gotowości do dalszych inwestycji – udział nakładów na AI w rocznych budżetach IT ma wzrosnąć z 5% w 2025 roku do 7% w 2027 roku. Wnioski z raportu pokazują więc, że skuteczne upowszechnianie sztucznej inteligencji w sektorze publicznym wymaga znacznie więcej niż dostępu do nowoczesnych technologii. Równie ważne są wiarygodne i łatwo dostępne informacje, sprawna wymiana między systemami, odpowiedzialne zarządzanie zasobami oraz dojrzałość organizacyjna pozwalająca przekładać innowacyjne rozwiązania na wymierne rezultaty.
Pilotaż to dopiero początek
Samo uruchomienie rozwiązania opartego na sztucznej inteligencji nie oznacza jeszcze, że można je skutecznie wykorzystać na szeroką skalę. Aż 70% badanych podmiotów przyznaje, że utrzymanie, monitorowanie i dalsze doskonalenie AI wymaga więcej pracy, niż początkowo zakładano. Potwierdza to niski odsetek organizacji, którym udało się przejść od pilotażu do pełnego wdrożenia produkcyjnego. Autorzy raportu wskazują, że na tym etapie znaczenia nabierają nie tyle możliwości samych modeli, ile elastyczna architektura, odpowiednie mechanizmy zarządzania oraz zdolność do stałego nadzorowania działających systemów.
– Barierą nie jest sam model, lecz brak wspólnych fundamentów. Zamiast budować każde rozwiązanie od nowa, warto oprzeć je na jednym standardzie pracy z danymi oraz na jednej ścieżce do produkcji, w której o uruchomieniu decydują dowody jakości – mówi Artur Kmiecik, Cloud and AI Lead w Capgemini Polska.
Dobra informacja to paliwo dla AI
Skala problemu staje się szczególnie widoczna, gdy spojrzeć na kondycję zasobów informacyjnych. 60% respondentów deklaruje, że niewystarczająca jakość danych bezpośrednio doprowadziła w ich instytucjach do niepowodzenia projektów AI lub osiągnięcia wyników poniżej oczekiwań. Bariery nie kończą się jednak na samych zbiorach. 58% badanych zalicza brak nowoczesnej, skalowalnej infrastruktury do pięciu najważniejszych wyzwań, 57% wskazuje problemy z interoperacyjnością lub niekompatybilnymi standardami, a 53% – niedostatecznie efektywne zarządzanie tym obszarem.
Jednocześnie sektor publiczny dostrzega wartość płynącą z uporządkowania tych zasobów. Dla 78% ankietowanych jednym z celów ich wykorzystania jest poprawa procesu podejmowania decyzji, 76% chce dzięki nim osiągać lepiej ukierunkowane rezultaty polityk publicznych, a 72% – zwiększać efektywność i generować oszczędności. Wśród podmiotów realizujących inicjatywy z zakresu danych i AI, 58% raportuje poprawę jakości decyzji, a 54% – lepszą zgodność z wymogami regulacyjnymi.
Dojrzałość rośnie, ale technologia nie wystarczy
Raport pokazuje również wyraźny postęp w zarządzaniu danymi. Odsetek organizacji zakwalifikowanych jako liderzy w tym obszarze wzrósł z 33% w 2025 roku do 36% w 2026 roku, podczas gdy udział najmniej dojrzałych podmiotów zmniejszył się z 38% do 25%. Capgemini Research Institute wskazuje przy tym, że rozwój AI działa jako katalizator poprawy fundamentów informacyjnych.
Nie oznacza to jednak, że równie szybko dojrzewają wszystkie elementy niezbędne do bezpiecznego wykorzystania nowych rozwiązań. Połowa respondentów deklaruje posiadanie formalnych zasad odpowiedzialnego AI, lecz zaledwie 23% uważa, że stosowane praktyki nadążają za tempem wdrożeń. Podobną lukę widać w obszarze kompetencji: 58% ankietowanych wymienia ich niedobór wśród pięciu głównych wyzwań, natomiast tylko 38% dysponuje uporządkowaną strategią obejmującą rekrutację, podnoszenie kwalifikacji i rozwój wiedzy o sztucznej inteligencji wśród pracowników.
Liderów wyróżnia sposób działania, nie wybór technologii
Według Capgemini Research Institute co czwarty badany podmiot należy do grupy określanej jako AI front-runners. O ich przewadze nie przesądza przede wszystkim wybór narzędzi. Wspólnym mianownikiem jest sposób przygotowania całej instytucji. Obejmuje on powiązanie inwestycji z celami i wartością publiczną, wbudowanie zasad odpowiedzialnego AI w proces wdrożeniowy, wcześniejsze wzmocnienie jakości danych i interoperacyjności, rozwijanie kompetencji oraz przechodzenie od jednostkowych eksperymentów do powtarzalnych procesów produkcyjnych. Liderzy mierzą również rezultaty – od zaufania obywateli i jakości usług po efektywność oraz wpływ finansowy.
– Liderów wdrożeń AI wyróżnia nie technologia, lecz sposób działania. Raport pokazuje, że najsłabszymi ogniwami pozostają odpowiedzialne AI w praktyce i kompetencje zespołów. Odpowiedzią jest jasny podział ról: zespoły merytoryczne odpowiadają za wartość, platforma za tempo, a governance wyznacza granice. Dojrzałość mierzymy tym, czy kolejne rozwiązanie powstaje szybciej i taniej, a każde wdrożenie zostawia ludzi gotowych zbudować następne – podkreśla Artur Kmiecik, Cloud and AI Lead w Capgemini Polska.
Od technologicznej ambicji do wartości publicznej
Wnioski z badania wskazują więc na zmianę punktu ciężkości. Wraz z upowszechnianiem się AI pytanie nie dotyczy już wyłącznie tego, czy administracja będzie korzystać ze sztucznej inteligencji, lecz przede wszystkim jak przełożyć inwestycje na stabilne, mierzalne rezultaty. Model dojrzałości zastosowany w raporcie obejmuje zarówno fundamenty – strategię, odpowiedzialne zarządzanie, dane, infrastrukturę, kompetencje i cyberbezpieczeństwo – jak i zdolność do industrializacji rozwiązań, budowania zaufania oraz uzyskiwania wymiernej wartości.
O raporcie
Badanie Capgemini Research Institute objęło 600 organizacji sektora publicznego; ankietę przeprowadzono w marcu i kwietniu 2026 roku. Ustalenia zostały uzupełnione rozmowami z przedstawicielami administracji i ekspertami sektora publicznego.

![Skalowanie AI zaczyna się od danych – 71% organizacji wskazuje, że rozwój fundamentów nie nadąża za ambicjami [raport]](https://prowly-prod.s3.eu-west-1.amazonaws.com/uploads/landing_page/template_background/478183/6da5d92bdd089b83cdf4073f66bd38c0.jpg)
