Ekstremalne zjawiska pogodowe, niedobory wody, rosnąca presja na zasoby i napięcia geopolityczne coraz silniej wpływają na funkcjonowanie przedsiębiorstw. W tych warunkach zrównoważony rozwój przestaje być postrzegany wyłącznie przez pryzmat ograniczania emisji i spełniania wymogów regulacyjnych. Na znaczeniu zyskuje zdolność firm do utrzymania ciągłości działania, zabezpieczania dostaw i zarządzania ryzykiem. Jak wynika z najnowszego raportu Capgemini Research Institute „A world in balance 2026: The resilience reset”, 71% badanych przedstawicieli kadry kierowniczej przyznaje, że zapewnienie dostępu do kluczowych zasobów, takich jak energia, woda i materiały, wpływa dziś na decyzje dotyczące zrównoważonego rozwoju bardziej niż same cele redukcji emisji. Jednocześnie 83% organizacji zamierza zwiększyć inwestycje w tym obszarze w ciągu najbliższych 12–18 miesięcy. To sygnał istotnej zmiany: działania na rzecz środowiska coraz częściej są oceniane również pod kątem ich znaczenia dla stabilności i konkurencyjności biznesu.
Klimat wystawia biznes na próbę
Zmiany klimatyczne nie są już wyłącznie odległym zagrożeniem, które należy uwzględnić w długoterminowych strategiach. Ich skutki coraz wyraźniej przekładają się na codzienne funkcjonowanie przedsiębiorstw. Aż 87% organizacji uczestniczących w badaniu doświadczyło zakłóceń w łańcuchach dostaw związanych ze zmianą klimatu. Konsekwencje obejmują również problemy produkcyjne, niedobory surowców, wyższe koszty działalności czy rosnące wydatki na ubezpieczenia.
W odpowiedzi firmy coraz większą wagę przywiązują do adaptacji. Obecnie 68% menedżerów deklaruje, że ich organizacje aktywnie traktują ją jako priorytet strategii klimatycznej, wobec 56% odnotowanych rok wcześniej. Jednak świadomość zagrożeń nie zawsze idzie w parze z gotowością do działania. Zaledwie 15% badanych przedsiębiorstw w pełni oszacowało potencjalne skutki finansowe zakłóceń klimatycznych, a tylko 28% przedstawicieli kadry kierowniczej potwierdza wdrożenie narzędzi analitycznych do oceny tego rodzaju ryzyka.
Woda może ograniczać wzrost bardziej niż energia
Jednym z najbardziej wymownych przykładów zmiany priorytetów jest rosnące znaczenie bezpieczeństwa wodnego. Już 90% badanych menedżerów uznaje niedobory wody za ryzyko dla swojej organizacji, a 61% przewiduje, że w ciągu najbliższych pięciu lat jej deficyt stanie się większą barierą dla rozwoju biznesu niż dostępność energii.
Mimo to konkretne działania nie nadążają za skalą wyzwania. Tylko 42% respondentów deklaruje, że ich przedsiębiorstwa proaktywnie dostosowują działalność w regionach narażonych na deficyt wody, a 35% wskazuje na wykorzystanie sztucznej inteligencji i zaawansowanej analityki do zarządzania związanym z nią ryzykiem.
„Przez lata rozmowa o zrównoważonym rozwoju dotyczyła przede wszystkim tego, ile firma emituje. Dziś równie ważne jest pytanie, czy firma będzie w stanie dalej działać. Odporność przestaje być dodatkiem do strategii klimatycznej, a staje się warunkiem sfinansowania transformacji. Dlatego inwestycje w zrównoważony rozwój warto oceniać tak samo jak każdą inną inwestycję w ciągłość działania: przez ryzyko, które zmniejszają i wartość, którą chronią” – komentuje Przemysław Struzik, Senior Director Strategy & Transformation w Capgemini Polska.
Zrównoważony rozwój zyskuje wymiar finansowy
Zmiana podejścia znajduje odzwierciedlenie w wynikach biznesowych. Niemal siedem na dziesięć organizacji (69%) deklaruje dodatni zwrot z inwestycji w inicjatywy związane ze zrównoważonym rozwojem, podczas gdy w 2025 roku odsetek ten wynosił 49%. Jednocześnie 67% firm wskazuje na obniżenie kosztów operacyjnych dzięki takim działaniom, przy średnich oszczędnościach wynoszących 6% w minionym roku.
Korzyści nie ograniczają się jednak do efektywności: według 64% menedżerów inwestycje w tym obszarze przyczyniły się do wzrostu sprzedaży, a 68% dostrzega ich pozytywny wpływ na pozyskiwanie i utrzymywanie klientów. Nic więc dziwnego, że tworzenie wartości biznesowej stało się jednym z głównych czynników motywujących do działania – na co wskazuje 73% respondentów.
Ambicje rosną szybciej niż możliwości ich realizacji
Choć firmy zwiększają nakłady i coraz lepiej dostrzegają ekonomiczny sens transformacji, osiąganie założonych celów pozostaje wyzwaniem. Przykładem tego jest fakt, że odsetek organizacji, które odroczyły realizację swoich celów neutralności emisyjnej (net zero), wzrósł z 8% w 2025 roku do 29% w 2026 roku. Z kolei 66% badanych przedsiębiorstw przyznaje, że dostosowanie ambitnych działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do celów opartych na podstawach naukowych sprawia im trudność.
Jedną z technologii mogących pomóc w przezwyciężaniu tych barier jest sztuczna inteligencja. Już 64% kadry kierowniczej deklaruje, że ich organizacje wykorzystują AI do realizacji celów zrównoważonego rozwoju. Jednocześnie technologia sama stawia nowe wyzwania środowiskowe: jedynie 38% respondentów wskazuje na pomiar zużycia energii przez systemy AI, a 34% na monitorowanie związanego z nimi śladu węglowego.
„Wyzwaniem nie jest dziś brak ambicji, tylko ich przełożenie na decyzje operacyjne. Wiele organizacji zarządza ryzykiem, którego nie potrafi jeszcze wycenić, a to zawsze kończy się odkładaniem trudnych decyzji. Sztuczna inteligencja może tu realnie pomóc w optymalizacji zasobów, analizie ryzyk i planowaniu łańcuchów dostaw. Warunkiem są jednak wiarygodne dane i kontrola tego, jak same rozwiązania AI wpływają na środowisko” – podkreśla Przemysław Struzik, Senior Director Strategy & Transformation w Capgemini Polska.
Od deklaracji do odporności
Wyniki badania pokazują, że troska o klimat i odporność biznesowa nie muszą być konkurencyjnymi priorytetami. Przeciwnie – ograniczanie zużycia zasobów, zwiększanie efektywności energetycznej, dywersyfikacja dostawców czy rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym mogą jednocześnie wspierać cele środowiskowe i zmniejszać podatność przedsiębiorstw na zakłócenia. Kluczowym wyzwaniem na kolejne lata będzie zatem nie tyle formułowanie nowych zobowiązań, ile skuteczne włączanie ich w codzienne zarządzanie, planowanie inwestycji i podejmowanie decyzji biznesowych.
O badaniu
Raport Capgemini Research Institute „A world in balance 2026: The resilience reset” opiera się na badaniu 2100 przedstawicieli kadry kierowniczej z 701 organizacji o rocznych przychodach przekraczających 1 mld USD, działających w 13 krajach, oraz na badaniu 6500 konsumentów. Badania ankietowe przeprowadzono w czerwcu i lipcu 2026 roku.
